Showing posts with label Knowledge. Show all posts
Showing posts with label Knowledge. Show all posts

စစ္ကိုင္းဦးဖိုးသင္းေရးတဲ့ ကိုယ္တိုင္ေရးအတၳဳပၸတၱိနဲ႕ေက်ာ္ရင္ျမင့္ေရးတဲ့ အေရာင္ေသြးစုံစုံ ဘ၀ဇာတ္ခုံ အဖုံဖုံ
စာအုပ္ဖတ္ျဖစ္ပါတယ္.. စစ္ကိုင္းဦးဖိုးသင္းေရးတဲ့စာေတြကို အရင္ကမဖတ္ဖူးပါဘူး.. လက္လွမ္းမမီခဲ့ဘူး ဆိုပါေတာ့.. သူ႕စာအုပ္ကိုဖတ္ၾကည့္မွ သူေရးတဲ့စာေတြအမ်ားႀကီးရွိမွန္းသိရပါတယ္..သူ႕ရဲ႕စာေရးသားဟန္ကို
သေဘာက်ပါတယ္.. ပြင့္လင္းတယ္.. ဘုဂလန္႕ေတာ့ႏိုင္တယ္.. သူတို႕ေခတ္ကပညာေရးကို သိရတယ္..
ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာစာသင္ၿပီး အဲဒီေခတ္က ခုနစ္တန္းကို ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသား ေမာင္သင္းက စူးစမ္းစိတ္အင္မတန္ႀကီးတာေတြ႕ရပါတယ္.. ကိုယ္ငယ္ငယ္တုန္းကနဲ႕မ်ား ကြာပလို႕ ေတြးမိတယ္.. ကိုယ္သာသူ႕ေနရာမွာဆိုပညာတတ္-လူတစ္လုံးသူတစ္လုံး ျဖစ္လာဖို႕ မလြယ္လွဘူး ေအာက္ေမ့တယ္..
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကလည္း ဦးဘိုးသင္းဆီကေန ႏိုင္ငံေရးအႀကံဥာဏ္ေတြရခဲ့တယ္လို႕ ခန္႕မွန္းမိရတယ္..
ဦးခႏၱီတန္ေဆာင္းေတြေဆာက္တာအေပၚမွာ ဦးဘိုးသင္းရဲ႕အျမင္က တစ္မ်ဳိးပါ.. အဂၤလိပ္ေခတ္မွာ သူေရးတဲ့စာေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ၿငိတဲ့စာေတြျဖစ္လို႕စာအုပ္အျဖစ္မထုတ္ဘဲ ေက်ာင္းသုံးဖတ္စာအုပ္အျဖစ္ ျပဌာန္းဖို႕ပဲ
သူလုပ္ခဲ့ပါသတဲ့... လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္းေခတ္ေတြမွာလည္း သူေရးတဲ့စာအုပ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံျပဳျပင္ေရး စာအုပ္ေတြပါပဲ.. ဒါေပမယ့္ စာေရးတဲ့အလုပ္ကို သူ႕အိမ္မွာ ဟင္းရြက္ကန္စြန္း စိုက္တဲ့အလုပ္ေလာက္
အားမရမိပါဘူးတဲ့.. စိုက္ထားတဲ့ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြဟာ စားခ်င္တဲ့သူရွိေနေသးတယ္.. စားတဲ့သူရွိေနတယ္..
ေျပာရရင္ စားသုံးသူက အက်ဳိးရတယ္ေပါ့... သူေရးတဲ့စာေတြကေတာ့ ဖတ္သင့္တဲ့သူေတြ(ဥပမာ-
စီးပြားေရးသမားေတြ) မဖတ္ဘဲ စာေရးခ်င္တဲ့သူေတြကသာ ဖတ္သလိုျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ စားသုံးသူဆီ တကယ္မေရာက္ဘူး.. စာဖတ္သူက သူ႕စာအုပ္ကေန အက်ဳိးမရတဲ့အတြက္ စာေရးတဲ့အလုပ္ကို ဟင္းသီးဟင္းရြက္စိုက္တဲ့အလုပ္ေလာက္ အားမရပါဘူးလို႕ ေျပာထားပါတယ္... စာေရးဖို႕ေတာင္ အားေလ်ာ့သြားသလိုပဲ.. :)

ေက်ာ္ရင္ျမင့္ရဲ႕စာအုပ္ကေတာ့ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ ဘာသာေရး၊ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ အႏုပညာနယ္ပယ္မွာ ထင္ရွား-မထင္ရွား ႀကိဳးစားရုန္းကန္ေနတဲ့ သူေတြရဲ႕အေၾကာင္းကို ေရးထားတာပါ.. မစိုးရိမ္တိုက္အုပ္ဆရာေတာ္၊ ရဲတိုက္၊
ေလထီးေဒၚျမရင္၊ မုံရြာက သစ္ပင္စိုက္ေနတဲ့သူအေၾကာင္း.... စသျဖင့္ လူအမ်ားႀကီးရဲ႕ အေၾကာင္းကို ေဆာင္းပါးတိုေလးေတြ ေရးထားတာပါ.. မဆိုးပါဘူးလို႕ေျပာရပါမယ္.. ဘ၀မွာရုန္းကန္ေနရတာ
ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္းမဟုတ္ဘူး ဆိုတဲ့အေတြးနဲ႕ အားသစ္ေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္..

ဒီတစ္ပတ္ဖတ္မိတဲ့ထဲက သေဘာက်မိတာေလး မွ်ေ၀တာပါ..
ခင္ေမာင္ညိဳ(ေဘာဂေဗဒ)ေရးတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္က စီးပြားေရး..
ဆိုတဲ့စာအုပ္ထဲကပါ..
**********************************************
ေ၀ဖန္သူေတြက အိမ္ေထာင္ေရးေစ်းကြက္ကို
ေဘာဂေဗဒအျမင္ျဖင့္ၾကည့္ရာတြင္ အေရးႀကီးသည့္ အခ်က္ေတြ က်န္ေနသည္ဟု
တြက္ၾကသည္။ ေအာင္ျမင္ေသာ မိသားစုမ်ားတြင္ အေရးပါသည့္ တာ၀န္ယူမႈက်န္ေနၿပီး
ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစဥ္းစားမႈမ်ားႏွင့္ မသက္ဆိုင္ဟု ဆိုၾကသည္။
တာ၀န္ယူမႈ၏ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ဆက္ဆံေရးတြင္ အေရးႀကီးျခင္းသည္
အိမ္ပိုင္ရွင္ႏွင့္ ဆက္ဆံရပုံမ်ဳိး ျဖစ္သည္။
ၿမိဳ႕အသစ္တစ္ၿမိဳ႕သို႕ေျပာင္းရၿပီး အိမ္ခန္းတစ္ခန္းလိုအပ္သည္ ဆိုပါစို႕။
မန္ခ်က္စတာလိုၿမိဳ႕ႀကီးေတြေရာက္ေနလွ်င္ ေထာင္ခ်ီၿပီးရွိေနေသာ
အိမ္ခန္းေတြကို လိုက္မၾကည့္ႏိုင္။ စာရင္းကိုၾကည့္ၿပီး အခ်ဳိ႕ကိုသာ
သြားၾကည့္သည္။ ေစ်းႏႈန္း၊ အသုံးအေဆာင္၊ ေနရာႏွင့္ အျခားမိမိ
စိတ္၀င္စားသည့္ ကိစၥေတြ လိုက္ၾကည့္မည္။ ရွာရင္းရွာရင္း အလြန္သေဘာက်သည့္
အခန္းတစ္ခန္း ကို ေတြ႕မည္။ တစ္ေနရာရာတြင္ ထိုတိုက္ခန္းထက္ပိုေကာင္းမည့္
တိုက္ခန္းတစ္ခန္းရွိေနသည္ကို သိေသာ္လည္း ရွာေဖြရန္အခ်ိန္မရ။
လက္ရွိတိုက္ခန္းကို ေရြးလိုက္မည္။
ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီးလွ်င္ တိုက္ခန္းပိုင္ရွင္ႏွင့္ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခု
ျပဳလုပ္ရမည္။ တစ္လေလာက္လာေနၿပီး ေနာက္တစ္လတြင္ ေရႊ႕ရမည့္အျဖစ္မ်ဳိး
မျဖစ္လို။ ခန္းဆီးေတြ၀ယ္ရမည္။ ပန္းခ်ီကားေတြခ်ိတ္ရမည္။
တယ္လီဖုန္းတပ္ရမည္။ ေစာေစာစီးစီးအိမ္ေျပာင္းခိုင္းလွ်င္
ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံ ထားသမွ် အလဟႆျဖစ္မည္။ ေနရာအသစ္တစ္ခုကိုလည္း
ျပန္ရွာရဦးမည္။
အိမ္ပိုင္ရွင္ကလည္း အခုငွါး၊ အခုျပန္ထြက္သြားကာ
ေနာက္ထပ္အိမ္ငွါးတစ္ေယာက္ ထပ္ရွာရသည့္ ဒုကၡကိုမခံလို။ ေၾကာ္ျငာထည့္ရ၊
အိမ္လာၾကည့္သူေတြကို လိုက္ျပရ၊ ယခုအိမ္ငွါး ေလာက္ပင္ တည္ၿငိမ္မႈရွိပုံမရ။
ယုံၾကည္စရာမေကာင္းသည့္သူေတြကို ဆက္ဆံရဦးမည္။
ကိုယ္က ပိုေကာင္းသည့္အိမ္ေတြရွိေနေၾကာင္းသိသလို အိမ္ရွင္ကလည္း
ပိုေကာင္းသည့္ အိမ္ငွားေတြရွိေၾကာင္းသိေသာ္လည္း ထိုအခြင့္အလမ္းေတြကို
ႏွစ္ဘက္စလုံးက စြန္႕လႊတ္ကာ သေဘာတူညီမႈ တာ၀န္ယူမႈတစ္ခုျပဳလုပ္ရန္
စိတ္ပါ၀င္စားေနၾကသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အျခားပို၍ ဆြဲေဆာင္မႈရွိေသာ
နည္းလမ္းေတြေနာက္ မလိုက္ပါေစႏိုင္သည့္ အငွားစာခ်ဳပ္တစ္ခု လက္မွတ္ေရး
ထိုးၾကမည္။ စာခ်ဳပ္သက္တမ္းမေစ့မီ ထြက္သြားလွ်င္ က်န္လေတြအတြက္ပါ ေပးရမည္။
အိမ္ရွင္ကလည္း ကိုယ့္ကို ႏွင္ခ်၍မရ။
အငွားစာခ်ဳပ္ကို တာ၀န္ယူကတိျပဳ လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္းသည္
အိမ္ခန္းတစ္ခန္းအတြက္ အိမ္ငွားက ေပးလိုသည့္ႏႈန္းကို ျမင့္ေစၿပီး
အိမ္ရွင္လိုခ်င္သည့္ႏႈန္းကို ေလ်ာ့ေစသည္။ စာခ်ဳပ္ျဖင့္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္
ကတိျပဳမထားပါက တန္ဖိုးရွိေသာ ဖလွယ္မႈ၊ေရာင္း၀ယ္မႈေတြ ျဖစ္ထြန္းေတာ့မည္
မဟုတ္။ အငွားစာခ်ဳပ္သည္ အျခားတန္ဖိုးရွိသည့္ ေရြးခ်ယ္စရာေတြကို
တားဆီးလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသို႕တားဆီးရန္လည္း
လက္မွတ္ထိုးသူႏွစ္ဦးစလုံးက လိုလားၾကသည္။
အိမ္ေထာင္ဖက္ရွာေဖြရာတြင္လည္း အလားတူ တာ၀န္ယူမႈ၊ ကတိျပဳမႈေတြႏွင့္
ႀကံဳရသည္။ အိမ္ေထာင္ဖက္တစ္ေယာက္လိုခ်င္သည္။ သို႕ေသာ္ မည္သူႏွင့္
အိမ္ေထာင္ျပဳရျပဳရ ဆိုေသာ သေဘာေတာ့မဟုတ္။ ခ်ိန္းဆိုကာ
တြဲသြားတြဲလာလုပ္ၿပီးေနာက္ သူ႕အေၾကာင္း ကိုယ့္အေၾကာင္း အေတာ္အတန္သိသည္။
သူ႕အေနအထား၊ သူ႕ကိုယ္က်င့္၊ သူ႕ဓေလ့၊ သူ႕၀ါသနာ၊ လုပ္ငန္းႏွင့္
လူမႈေရးကၽြမ္းက်င္မႈ စသည္တို႕ကို သိရသည္။ ကိုယ္ေတြ႕ႀကံဳရသည့္သူေတြ
အမ်ားအျပားထဲက တစ္ေယာက္ကို အေလးပိုသည္။ တစ္ဖက္ကလည္း ကိုယ္လိုခံစားမိသည္။
ကံလည္းႀကံဳသည္။ ႏွစ္ေယာက္စလုံး ေရွ႕တစ္လွမ္းတက္လိုသည္။
ဆက္ဆံေရးတစ္ခုအတြက္ စတင္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံလိုၾကသည္။ လက္ထပ္လို၊
အိမ္၀ယ္လို၊ ကေလးရလိုသည္။ ေရရွည္ဆက္ဆံေရးမ်ဳိးကို မလိုလားလွ်င္
ထိုအဆင့္ေတြသည္ အဓိပၸာယ္မရွိ။
တစ္စုံတစ္ရာမွားယြင္းခၽြတ္ေခ်ာ္သြားခဲ့လွ်င္ ဘာျဖစ္မည္နည္း။
မိမိအိမ္ေထာင္ဖက္သည္ မည္သို႕ျဖစ္ရမည္ဟု တစ္ဖက္သား၏စိတ္ထဲတြင္
ျမင္ထားေသာ္လည္း ကိုယ့္ထက္ ထိုစံခ်ိန္စံညႊန္းႏွင့္ နီးစပ္သူတစ္ေယာက္ေယာက္
ရွိႏိုင္သည္။ ထိုပုဂၢိဳလ္ ႐ုတ္တရက္ေပၚလာလိုက္လွ်င္ သို႕မဟုတ္
တစ္ေယာက္ေယာက္ မက်န္းမမာျဖစ္လွ်င္ ဘာလုပ္ၾကမည္နည္း။ အိမ္ရွင္ႏွင့္
အိမ္ငွားကဲ့သို႕ပင္ အနာဂတ္ေရြးခ်ယ္စရာေတြကို ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္စလုံးက
ပိတ္ဆို႕ကာဆီးကာ လက္ရွိအေျခအေနကို တာ၀န္ယူၾက ကတိျပဳၾကရန္
စိတ္၀င္စားၾကသည္။
လက္ထပ္စာခ်ဳပ္သည္ လိုအပ္သည့္တာ၀န္ယူမႈကို ရရွိရန္ႀကိဳးစားသည့္
နည္းတစ္နည္း ျဖစ္သည္။ ေသေသခ်ာခ်ာစဥ္းစားၾကည့္လွ်င္ ဥပေဒအရခ်ဳပ္ဆိုေသာ
စာခ်ဳပ္တစ္ခုသည္ ႏွစ္ဘက္စလုံးက လိုခ်င္သည့့္ တာ၀န္ယူမႈ၊ ကတိျပဳမႈမ်ဳိးကို
ဖန္တီးေရးအတြက္ သင့္ေလ်ာ္ျခင္းမရွိ။ အလြန္တင္းက်ပ္ေသာ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားသည္
ကိုယ္ႏွင့္မေပါင္းလိုေတာ့ေသာသူကို ဇြတ္ထိန္းထား ႏိုင္႐ုံမွ်သာ
တတ္ႏိုင္သည္။ ႏွစ္ဘက္စလုံး မူလကေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ေသာ
ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ေတြကို မရႏိုင္။
ဥပေဒေၾကာင္းအရ ခ်ဳပ္ဆိုေသာ စာခ်ဳပ္ကို ျမတ္ႏိုးမႈျဖင့္ အားျဖည့္မွသာ
ပိုမိုပီျပင္ေသာ တာ၀န္ယူမႈကို ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ ပို၍ၾကင္နာတတ္၊ ၾကြယ္၀၊
ခ်စ္စရာေကာင္း၊ ႐ုပ္ေခ်ာေသာသူ ေတြ႕ရ၍လည္း စိတ္ေျပာင္းစရာမရွိ။
ကိုယ့္အိမ္ေထာင္ဖက္ကို တြယ္တာသူတစ္ေယာက္သည္ အသစ္ေတြမရွာလိုေတာ့။
ဘယ္ေလာက္အေျခအေနေကာင္းေကာင္း အခြင့္အလမ္းသစ္ေတြ မမက္ေတာ့။
အခ်စ္သည္စိတ္ခ်ရသည္ဟု မဆိုလိုပါ။
နာမည္ေက်ာ္မင္းသားမင္းသမီးတစ္ေယာက္ႏွင့္ မိမိ၏အိမ္ေထာင္ဖက္
ညစာထြက္စားလွ်င္ နည္းနည္းမွစိတ္မပူသည့္သူ ရွိမည္မဟုတ္ပါ။ သို႕ေသာ္
စင္းလုံးေခ်ာမျဖစ္သည့္တိုင္ အမ်ားအားျဖင့္ သူတစ္ပါးႏွင့္ဆက္ဆံရာ၌
သ၀န္တိုစရာ၊ စိတ္မခ်စရာ မရွိတတ္။
စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာခံစားတာ၀န္ယူမႈသည္ အျခားပိုေကာင္းေသာ
အခြင့္အလမ္းမ်ားကို ပိတ္ပစ္ႏိုင္ေသာ္လည္း အက်ဳိးေက်းဇူးေတြရွိေနသည္။
စရိတ္အက်ဳိးေက်းဇူး႐ႈေထာင့္မွ အခ်စ္ကို တြက္ၾကည့္လွ်င္လည္း
တန္ဖိုးရွိသည္။ ပို၍ သင့္ေတာ္သူတစ္ေယာက္ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္
ျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္ ေနရာတကာ စရိတ္ေတြ၊ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြခ်ည္း
လိုက္တြက္မေနလွ်င္ အေကာင္းဆုံးျဖစ္သည္။
ေနရာတကာေစ်းတြက္လိုက္တြက္ေနလွ်င္ မိမိ၏အိမ္ေထာင္ေရးကို အျခားသူေတြေလာက္
စိတ္ေက်နပ္မႈ ရမည္မဟုတ္ေပ။ စိတ္ပညာရွင္ေတြက အိမ္ေထာင္ေရး၏
အေကာင္းအဆုိးကို စဥ္းစားခိုင္းလွ်င္ အက်ဳိးထက္ အျပစ္ျဖစ္ရန္က
အလားအလာပိုမ်ားသည္။ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ ဆက္ဆံမႈကိစၥမ်ဳိးကို ဤကဲ့သို႕
အၿမဲေတြး၍မျဖစ္။
ခင္ေမာင္ညိဳ (ေဘာဂေဗဒ)
ပတ္၀န္းက်င္ကစီးပြားေရး.. စာအုပ္မွ (ႏွာ - ၂၃၄)

ဆည္းဆာဆိုရင္ ေန၀င္ခ်ိန္ကိုပဲ ေျပးျမင္တတ္ၾကပါတယ္.. မေန႕က ေမလထုတ္ သူရဇၹမဂၢဇင္းဖတ္မိေတာ့မွ ဆည္းဆာခ်ိန္ေလးမ်ဳိးရွိတဲ့အေၾကာင္း သိရတယ္.. စာေရးသူအမည္က စရဏပါ.. ဆည္းဆာဆိုတာ “ကူးေျပာင္းခ်ိန္”လို႕ အဓိပၸာယ္ရွိပါသတဲ့.. ဆည္းဆာအမ်ဳိးအစားေလးမ်ဳိးက အရုဏ္ဦးဆည္းဆာ (ညဥ့္အေမွာင္ေပ်ာက္ ေန႕အလင္းသို႕ ကူးေျပာင္း၀င္ေရာက္ခ်ိန္) ၊ မြန္းတည့္ဆည္းဆာ (မနက္ခင္းကေန မြန္းလြဲခ်ိန္ကို ကူးေျပာင္းတဲ့အခ်ိန္) ၊ ေန၀င္ဆည္းဆာ (ေန႕အခ်ိန္မွ ညဥ့္ဦးယံသုိ႕ ကူးေျပာင္းခ်ိန္) ၊ သန္းေခါင္ယံဆည္းဆာ (ညဥ့္ဦးယံအခ်ိန္မွ ညဥ့္လယ္ယံသို႕ ကူးေျပာင္းခ်ိန္) ဆိုၿပီး ေလးမ်ဳိးရွိတယ္လို႕ မွတ္သားရပါတယ္.. ျမန္မာစာက၀ိမ်ားအတြက္မဟုတ္ဘဲ ကၽြန္ေတာ့္လို ဆည္းဆာအမ်ဳိးအစားေတြ ခြဲျခားမသိေသးေသာ လူမ်ားအတြက္ ေ၀မွ်လိုက္ပါတယ္ဗ်ာ.. ခုေျပာသြားတဲ့ဆည္းဆာအခ်ိန္ေတြကို အဂၤလိပ္လို စကားလုံးမ်ားရွိမယ္ထင္ပါတယ္.. ေ၀မွ်ေပးႏိုင္ရင္ ေကာင္းပါမယ္.. ကၽြန္ေတာ္သိတာေတာ့ dawn နဲ႕ sunset ..

အင္းေလးရွိ ေစ်းမ်ား

အင္းေလးတြင္ရွိေသာ ေစ်းအမ်ားစုမွာ ကုန္းေပၚမွာရွိသည္။ ေရေပၚေစ်းဆို၍ ဟဲယားရြာမေစ်း တစ္ခုသာရွိသည္။ ရွမ္းျပည္ထုံးစံအတိုင္း ရြာတိုင္းရွိ ေစ်းမ်ားမွာ မနက္ခင္းေစ်း-ငါးရက္တစ္ေစ်းသာ ျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္ တစ္ရြာႏွင့္တစ္ရြာ ေစ်းေန႕မတူ ။ ထို႕ေၾကာင့္ ေစ်းေရာင္းသူမ်ားမွာ ဘယ္ေန႕က ဘယ္ရြာ၏ေစ်းေန႕ဆိုသည္ကို မွတ္သားၿပီး ေစ်းေန႕ေရာက္ ေသာရြာတြင္ သြားေရာက္ေရာင္းခ်ၾကသည္။

ေစ်းေန႕မ်ားတြင္ ေညာင္ေရႊၿမိဳ႕ေစ်းလည္း ပါသည္။ ကြၽန္ေတာ္ၾကားဖူးသမွ် သန္းေတာင္ေစ်း ၊ ေခါင္တိုင္ေစ်း ၊ နန္းပန္ေစ်း ၊ အင္းတိုင္ေစ်း ၊ မိုင္းေသာက္ေစ်း ၊ ေညာင္ေရႊေစ်း တို႕ျဖစ္ပါသည္။ ေညာင္ေရႊသည္ ၿမိဳ႕ျဖစ္၍ ေန႕တိုင္းေစ်းရွိေသာ္လည္း ရွမ္းျပည္ထုံးစံအတိုင္း ေစ်းေန႕မွသာ ေတာသည္တို႕က လာေရာက္ေရာင္းခ်တတ္ကာ စည္ကားတတ္သည္။ အင္းေလးကိုေရာက္၍ ေရေပၚေစ်းကိုေလ့လာခ်င္လွ်င္ ဟဲယားရြာမေစ်းရက္္ကို စုံစမ္းထားရန္လိုၿပီး ေစ်းေန႕မနက္ခင္းတြင္ သြားေရာက္ႏိုင္ပါသည္။ ဟဲယားရြာမေစ်းေန႕သည္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ေစ်းေန႕ႏွင့္ တူပါသည္။အင္းေလးရွိရြာမ်ားတြင္ ကုန္းေပၚရွိရြာမ်ားကဲ့သို႕ပင္ ကုန္စုံဆိုင္အႀကီးစားမ်ားရွိသည္။

အင္းသားတို႕သည္ စကားေျပာလွ်င္သာ အသံ၀ဲသည္။ သီခ်င္းဆိုလွ်င္ေတာ့ အသံမ၀ဲေပ။ ညဦးပိုင္းတြင္ ရြာရွိ လူပ်ဳိကာလသားတို႕သည္ ေလွတစ္စင္းႏွင့္လွည့္ကာ သူတို႕စက္က်ရာအပ်ဳိ႕အိမ္နားတြင္ ေလွေပၚမွာပင္ ဆိုၾကတီးၾကသည္ကို ႀကံဳဖူးခဲ့ပါသည္။ သူတို႕သီခ်င္းဆိုသံကမ၀ဲ။ ကာလသားတို႕သည္ အပ်ဳိရွိေသာအိမ္သို႕ (ကုန္းေပၚရွိရြာမ်ား၏ ထုံးစံကဲ့သို႕ပင္) ညဦးပိုင္းတြင္သြားေရာက္လည္ခြင့္ရွိသည္။

အင္းေလးတြင္ အိမ္သာမ်ားကို မိမိအိမ္၏အေနာက္ပိုင္းတြင္ အိမ္ႏွင့္အေတာ္လွမ္းလွမ္းမွာ ထားေလ့ရွိသည္။ ရြာခံမဟုတ္ေသာ ဧည့္သည္တစ္ေယာက္အေနႏွင့္ ကိစၥအေရးႀကီးလွ်င္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ သြားဖို႕ရန္မလြယ္ကူ။ အိမ္သာလမ္းက အိမ္ႏွင့္ အေတာ္ကို လွမ္းတတ္သည္။ ကုန္းေပၚရွိအိမ္သာမ်ားကဲ့သို႕ပင္ ၀ါးျဖင့္ေခြယက္ၿပီး ေရေအာက္ေျမႀကီးအထိ ခ်ထားသည္။ ယခုအခါ တတ္ႏိုင္ေသာအိမ္အခ်ဳိ႕တြင္ မိမိပိုင္ ေတာင္ပို႕(အိမ္ေဘးကုန္းေျမ)ေပၚ၌ ေရေလာင္းအိမ္သာမ်ားေဆာက္လာၾကၿပီ ျဖစ္သည္။ အင္းေလးသို႕ေရာက္သူမ်ားက အိမ္သာကိစၥကို အထူးတလည္ စပ္စုတတ္ၾကသည္။ ၿပီးလွ်င္ သြားလည္သည့္အိမ္မ်ားမွ ေသာက္ေရကိုလည္း ေသာက္ရန္ရြံ႕ၾကသည္။ ေသာက္ေရကို အိမ္နားကပင္ ခပ္သုံးသည္ဟု အထင္ရွိၾကသည္ေရာ ၊ အင္းေလးေရသည္ ေရေသျဖစ္သည္ဟု မွတ္သားမႈလြဲသည္ေရာေၾကာင့္ ေရသည္မသန္႕ရွင္းဟု ယူဆၾကသည္။ ေရသန္႕ရွင္းသည္ မသန္႕ရွင္းသည္ကို မ်က္စိျဖင့္ မျမင္ႏိုင္၍ မျငင္းလိုပါ။ သို႕ေသာ္ ကုန္းေပၚရွိ ျမစ္ေဘးတစ္ေလွ်ာက္ေနသည့္ ရြာမ်ားလည္း ျမစ္ေရကိုသာ ေသာက္ေရသုံးေရအျဖစ္ အားထားၾကရသည့္ရြာမ်ား ရွိသည္။ ျမစ္ေရကို အစိမ္းေသာက္ရန္ မရြံ႕ၾကေသာ္လည္း အင္းေလးမွ ေသာက္ေရကိုေတာ့ ေသာက္ရန္ရြံ႕ၾကသည္။ မ်က္စိေရွ႕ျမင္ရျခင္းႏွင့္ မျမင္ရျခင္းေပၚတြင္ ေရ၏သန္႕ရွင္းျခင္း မသန္႕ရွင္းျခင္းကို တိုင္းတာၾကပုံရပါသည္။

အင္းေလးတြင္ ခ်ဳိးေရ ၊ သုံးေရ ၊ပန္းကန္ေဆးေရကို မိမိအိမ္ေရွ႕တြင္ပင္ သုံးစြဲၾကေသာ္ လည္း ေသာက္ေရအတြက္ ေလွတြင္အိုးငယ္မ်ားစြာကိုထည့္ကာ ညေနခင္းတြင္ အင္းလယ္သို႕သြားေရာက္ကာ ခပ္ယူသုံးစြဲၾကသည္။ အင္းသားအမ်ားစုက ေရစိမ္းထက္ ေရေႏြးၾကမ္းကိုသာ အေသာက္မ်ားသည္။ လက္္ဖက္ေျခာက္ကို မီးေအးေအးႏွင့္ေလွာ္ၿပီး ေရေႏြးတြင္ ခပ္ေသာက္တတ္ၾကသည္။ လက္ဖက္ေျခာက္ေလွာ္ရာတြင္ အခ်ဳိ႕က ႏွမ္းထည့္ေလွာ္တတ္ၾကသည္။

အင္းသားတို႕ထုံးစံအရ မနက္စာကို ေစ်း၀ယ္သူမ်ားျပန္ခ်ိန္ ၉း၀၀ ေလာက္မွ မိသားစု ၀ိုင္းဖြဲ႕စားေသာက္ၾကသည္။ ေန႕လည္စာကို သြားရည္စာတစ္ခုခုစားတတ္ၾကသည္။ ညေနစာကိုလည္း ၄ နာရီ ၅ နာရီေလာက္တြင္ စားတတ္ၾကသည္။ အင္းသားတို႕သည္ ေဒသထြက္ ဆန္မ်ားကိုသာ ခ်က္စားတတ္ၾကသည္။ သူတို႕ထမင္းမွာ ပူပူေႏြးေႏြးတြင္ ေကာက္ညင္းကဲ့သို႕ စီးစီးေထြးေထြးေလးျဖစ္သည္။ စားကားစား၏ မ၀ႏိုင္။ အမ်ားႀကီးလည္း မစားႏိုင္။

အင္းေလးရွိ အိမ္ေရွ႕တိုင္း၌ ေလွအဆင္းအတက္လုပ္ရန္ ၊ ေရခ်ဳိး ၊အ၀တ္ေလွ်ာ္ ၊ပန္းကန္ေဆးရန္ ကြပ္ျပစ္သေဘာမ်ဳိးထားတတ္သည္။ ထိုေနရာသည္ ေရတက္သည့္မိုးတြင္းအခါတြင္ ျမဳပ္သည္။

အင္းေလးသို႕သြားလည္သူမ်ားအတြက္ အခက္အခဲျဖစ္တတ္သည္မွာ ေလွထဲဆင္းသည့္အခါျဖစ္သည္။ ေလွအဆင္း ျမင္းအတက္ ဟူေသာ စကားပုံကဲ့သို႕ပင္ ေလွထဲမဆင္းတတ္လွ်င္ ေရထဲျပဳတ္က်တတ္သည္ ။ ေလွႀကီးလွ်င္ ေရထဲျပဳတ္က်မွာ မေၾကာက္ရေသာ္လည္း ေလွငယ္လွ်င္ ေလွထဲဆင္းခ်ိန္၌ သတိထားရသည္။

တစ္ခါက ကြၽန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ အင္းေလးကိုသြားလည္ရာတြင္ တည္းအိမ္အနီးအနား၌ ႏွစ္ေယာက္စီးေလွငယ္ျဖင့္ ေလွ်ာက္ေလွာ္ၾကည့္ဖို႕ စိတ္ကူးသည္။ ကြၽန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းက ေလွထဲအဆင္း အဆင္းမတတ္၍ ေလွကိုကန္လိုက္သလိုျဖစ္ၿပီး ေရထဲျပဳတ္က်ဖူးသည္။ ၿပီးေတာ့ သူကေျပာေသးသည္။ ေရကဆြဲခ်သည္တဲ့။

ေလွထဲအဆင္းမတတ္သည္ကိုေတာ့မေတြး။ သူသည္ အရင္ရက္ေတြက လူ ၂၀ စီးေသာ ေမာ္ေတာ္ေလွႀကီးထဲသို႕သာ ဆင္းဖူးသည္။ ယခု ႏွစ္ေယာက္စီးေလွငယ္ထဲ ဆင္းရျခင္းျဖစ္သည္ဟု မစဥ္းစားမိ။ မိမိထင္ရာျမင္ရာကိုသာ ဆြဲယူေတြးတတ္ေသာ လူ႕သဘာ၀ပင္။

အင္းေလးသည္ ရာသီဥတု မပူလြန္း မေအးလြန္းေပ။ ေတာင္ႀကီးသည္ ေဆာင္းတြင္းအလြန္ခ်မ္းေသာ္လည္း အင္းေလး၌ ေတာင္ႀကီးေလာက္မခ်မ္းေပ။ ေရျပင္က အပူအေအးကို ထိန္းေပးပုံရသည္။ ေႏြရာသီတြင္လည္း မေနႏိုင္ မထိုင္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ မပူေပ။ ညဘက္တြင္ အလြန္အိပ္ေကာင္းသည္။ သို႕ေသာ္ ေမာ္ေတာ္စီးရလွ်င္ေတာ့ ေနပူသည္။

ေရျပင္ခ်ည္းျဖစ္၍ ဖုန္လည္းမရွိေပ။ ထို႕ေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႕ တည္းသည့္အိမ္ၾကမ္းျပင္မွာ ေန႕စဥ္ၾကမ္းတိုက္သည္ေရာ ၊ ဖုန္မရွိသည့္အရပ္ျဖစ္သည္ေရာ ႏွစ္ခုေပါင္း၍ ဆီမထည့္ပဲ ေျပာင္ေခ်ာေနသည္။ အင္းေလးတြင္ ေရတြင္မေပၚတတ္ေသာ ပစၥည္း ေရထဲသို႕က်သြားလွ်င္ေတာ့ မိုးတြင္းဆိုလွ်င္ ေရထဲဆင္းေကာက္ဖို႕ မလြယ္ေပ။ ေႏြႏွင့္ ေဆာင္းတြင္သာ ေရက်တတ္သည္။ ေဆာင္းတြင္းတြင္လည္း ေဒသခံမဟုတ္ဘဲ ေရထဲမဆင္းႏိုင္ ။ ေရက အေတာ္ေအးေနတတ္သည္။

ဟာသတစ္ခုၾကားဖူးသည္။ အင္းေလးကို ေရာက္ဖူးခ်ိန္မတူေသာ လူသုံးေယာက္က အျငင္းအခုန္ျဖစ္ၾကသည္တဲ့။ ေႏြရာသီတြင္ေရာက္ဖူးေသာသူက အင္းေလးအိမ္မ်ားသည္ ေျခတံရွည္ျဖစ္သည္။ မိုးတြင္းေရာက္ဖူးေသာသူကလည္း အင္းေလးအိမ္မ်ားက ေျခတံရွည္မဟုတ္။ အိမ္ခါးပန္းႏွင့္ေရ ထိလုနီးပါးျဖစ္သည္။ ေဆာင္းတြင္းေရာက္ဖူးသူက အဲဒီေလာက္လည္း ေရမမ်ားပါဘူးဟု ေျပာသည္တဲ့။

အင္းေလးတြင္ စင္ေရာ္မ်ားကို ျမင္ဖူးခ်င္လွ်င္ ေဆာင္းတြင္း ႏို၀င္ဘာေလာက္မွာမွ ရွိတတ္သည္။ စင္ေရာ္ငွက္တို႕ကို ေညာင္ေရႊၿမိဳ႕မွ အင္းေရျပင္အထြက္မွစ၍ ေတြ႕ရတတ္သည္။ သူတို႕ကို အစာေကြၽးလွ်င္ ေကြၽးသလို ေမာ္ေတာ္ေလွေနာက္သို႕ လိုက္ၾကသည္။ အင္းလယ္ထိ ေကြၽးသြားလွ်င္ အင္းလယ္ထိ လိုက္လာတတ္သည္။ စင္ေရာ္ အစာေကြၽးရသည္ကလည္း ေပ်ာ္စရာေကာင္းသည္။ စင္ေရာ္စာကို ေညာင္ေရႊမွာ ေလွထဲအဆင္းမွာပင္ ၀ယ္၍ရသည္။ စင္ေရာ္စာဟုသာ ေျပာရေသာ္လည္း လူစားေသာ ကုလားပဲေခြေၾကာ္မ်ားသာ ျဖစ္သည္။ လူလည္းစား ၊ စင္ေရာ္လည္းေကြၽး ။ သို႕ေသာ္ ေလွေပၚမွ စင္ေရာ္စာေကြၽးရသည္မွာ အႏၲရာယ္ေတာ့မ်ားသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္ႏွစ္ခန္႕က ကြၽန္ေတာ္တို႕သူငယ္ခ်င္းတစ္သိုက္ ေတာင္ႀကီးတန္ေဆာင္တိုင္ပြဲသို႕ သြားလည္ၾကသည္။ သူငယ္ခ်င္းေတြထဲ ေညာင္ေရႊမွသူငယ္ခ်င္းပါရာ တစ္ရက္မွာ အင္းေလးကို လိုက္ပို႕ေပးသည္။ ဘာေျပာေကာင္းမလဲ။ ေညာင္ေရႊအထြက္မွစ၍ စင္ေရာ္စာေကြၽးလာသည္မွာ အင္းလယ္ေခါင္ေရာက္သည္အထိ ျဖစ္သည္။ ကြၽန္ေတာ္က ေရသာ မကူးတတ္တာ ။ ေရေတာ့မေၾကာက္တတ္။ စင္ေရာ္ေတြကို ထိုင္ရာမထ အစာလွမ္းပစ္ေကြၽးေတာ့ ဘယ္အေကာင္မွ အစာကိုမမိ။ အစာေတြက ေရထဲျပဳတ္က်ကုန္ သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ေလွထဲမတ္တပ္ရပ္ကာ အစာပစ္ေကြၽးသည္။ ေလွေပၚပါသည္က လူငယ္ေတြခ်ည္း ။ တစ္ေယာက္ထေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက မတ္တပ္ရပ္၍ စင္ေရာ္ေတြကို အစာပစ္ေကြၽး ၾကသည္။ အင္းလယ္ေရာက္ခါနီးမွ ေလွသမားက မနည္းတားယူရသည္။ ေလွဖ်ားတြင္ထိုင္ေသာ သူငယ္ခ်င္းေကာင္ေလးက ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားကုန္းေပၚ ေရာက္ေသာအခါ ကြၽန္ေတာ္တို႕ကို ေျပာပါေတာ့သည္။ နင္တို႕စင္ေရာ္အစာေကြၽးတာက ေတာ္ေတာ္ရယ္.. ေလွက ေရေပၚကို လက္ႏွစ္လုံးေလာက္ပဲ ေပၚေတာ့တယ္တဲ့ ။ အဲဒီအခါက်မွ ကြၽန္ေတာ္တို႕လည္း လန္႕သြားၾကသည္။ ကံေကာင္းလို႕ ေလွမေမွာက္တာ ။ ညေနအျပန္မွာ စင္ေရာ္လည္း သိပ္မရွိေတာ့ ။ ေလွသြားေနတုန္းလည္း မတ္တပ္မရပ္ရဲေတာ့ ။

အင္းေလးေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားပြဲ

ျမန္မာလ ေတာ္သလင္းလကြယ္ေန႕တြင္ ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားကို ႏွစ္စဥ္လွည့္၍ အပူေဇာ္ခံ်မည့္ရြာမွ ဘုရားပင့္ဆြမ္းေတာ္ပြဲျဖင့္ သြား၍ ဘုရားပင့္ၾကရသည္။ မည့္သည့္ရက္တြင္ မည္သည့္ရြာတြင္ ေန႕ဆြမ္း (သို႕) ညက်ိန္းႂကြပါရန္ ဘုရားပင့္ၾကရ၍ သီတင္းကြၽတ္လဆန္း တစ္ရက္ေန႕မွ လျပည့္ေက်ာ္ ၃ ရက္ေန႕အထိ ရြာစဥ္လွည့္၍ အပူေဇာ္ခံႂကြေတာ္မူပါသည္။ (ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရား႐ုပ္ပြါးေတာ္မွာ ငါးဆူရွိသည္။ ေဒသစာရီႂကြ အပူေဇာ္ခံလွ်င္ ဘုရားေလးဆူသာ ႂကြေလ့ရွိသည္။ ဘုရား႐ုပ္ပြါးေတာ္မ်ားမွာ ေရႊခ်ပူေဇာ္လြန္း၍ မ်က္ႏွာေတာ္ကို မျမင္ရေပ။ ဘုရား႐ုပ္ပြါးေတာ္၏မ်က္ႏွာ မည္သည့္ဘက္ဆိုသည္ကို ဘုရားလူႀကီးမ်ားသာ သိၾကသည္။ ဘုရားတစ္ဆူတစ္ဆူကို ေယာက်္ားႀကီးသုံးေယာက္ခန္႕ မ,ခ်ီရသည္။ )အပူေဇာ္ခံမည့္ရြာႏွင့္ နီးစပ္ရာရြာမွ ေယာက်္ားေလးမွန္သမွ် ဆြဲေလွေခၚ ေျခေထာက္ျဖင့္ေလွာ္သည့္ ရာေက်ာ္ ၊ ၄၇ တက္ ၊ ၁၅ တက္ စသည့္ေလွမ်ားျဖင့္ ဘုရားကိုပင့္ေဆာင္ၾကည္ညိဳ ကုသိုလ္ယူၾကပါသည္။

ဘုရားႂကြခ်ီအပူေဇာ္ခံမည့္ရြာသည္ တစ္ပတ္ေလာက္ႀကိဳ၍ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းတြင္ သန္႕ရွင္းေရးလုပ္ ၊ ျပဳျပင္စရာရွိသည္မ်ားျပဳျပင္ ေဆးေၾကာသန္႕ရွင္းေရး လုပ္ၾကရသည္။ ေစ်းေရာင္းမည့္သူမ်ား ေစ်းဆိုင္ခန္းမ်ားကို ေက်းရြာေကာ္မတီမွ တာ၀န္ယူေဆာက္လုပ္ျခင္း စသည္မ်ား လုပ္ၾကရသည္။ (အင္းေလးတြင္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းႏွင့္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားမွာ ကုန္းေပၚတြင္ ရွိၾကသည္က မ်ားသည္။ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းႏွင့္ စာသင္ေက်ာင္းကိုလည္း တြဲရက္ထားတတ္သည္။ အင္းေလးရွိ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ားသည္ လယ္ေပၚေက်ာင္းမ်ားျဖစ္သည္။ လယ္ေပၚေက်ာင္းဆိုသည္မွာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေဆာင္အလယ္တြင္ တစ္ဆင့္ျမင့္ေသာ ၾကမ္းျပင္ထားရွိၿပီး ထုိေနရာတြင္ ဘုရားေက်ာင္းေဆာင္ထားရွိသည္။ ထိုဘုရားေက်ာင္းေဆာင္ပတ္ပတ္လည္မွာမွ ၾကမ္းတစ္ဆင့္ႏွိမ့္ၿပီး ဘုန္းႀကီးခန္း၊ ဆြမ္းခ်က္ေဆာင္မ်ားကို အခန္းဖြဲ႕ထားေလ့ရွိသည္။) ယခင္ကဆိုလွ်င္ ဘုရားပြဲတြင္ အၿငိမ့္ ၊ ဇာတ္၊ ႐ုပ္ရွင္ စသည္ ျပသေဖ်ာ္ေျဖၾကသည္။ ဘုရားပြဲအစမွ အဆုံးထိ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌါနမွ ျပန္ၾကားေရး ႐ုပ္ရွင္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕လိုက္ပါလာၾကၿပီး သတင္းကားမ်ား၊ အကယ္ဒမီေပးပြဲမ်ား ၊ ႐ုပ္ရွင္ကားႀကီးမ်ား ျပသေဖ်ာ္ေျဖၾကပါသည္။ ယခုေနာက္ပိုင္းတြင္ ဤကဲ့သို႕ ေဖ်ာ္ေျဖေရးအစီအစဥ္မ်ား မပါေတာ့ေပ။

ဘုရားပြဲတြင္ ဘုရားႂကြရာေနာက္လိုက္ပါလာၾကေသာ ဘုရားလူႀကီးမ်ား ၊ လုံၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ား ႏွင့္ ဘုရားပင့္သည့္ေန႕တြင္ ေလွေလွာ္သားမ်ားကို ဧည့္ခံေကြၽးေမြးရသည္။ ဘုရားပြဲက်င္းပရာတြင္ ေန႕ဆြမ္းအမီ ႂကြသည့္ေက်ာင္းတြင္ ဘုရားေရာက္ၿပီးသည္ ႏွင့္ ဆြမ္းကပ္ ၊ တစ္ခ်ဳိ႕ေက်ာင္းမ်ားသည္ ေန႕ဆြမ္းကပ္သည္ကတစ္ေက်ာင္း ညက်ိန္းသည္က တစ္ေက်ာင္း ႂကြတတ္သလို ေန႕ဆြမ္းအမီေရာ ညက်ိန္းရန္ပါႂကြသည့္ ေက်ာင္းလည္းရွိသည္။ ဘုရားပြဲတြင္ ဘုရားႂကြသည့္ရြာမွ လူမ်ားသည္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတြင္သာ မအိပ္မေနအခ်ိန္ကုန္ၾကသည္။ ညေနတြင္ ပန္း ၊ ဆီမီး ၊ အေမႊးတိုင္၊ ေရႊသကၤန္းကပ္သူမ်ားသည္ မနက္အာ႐ုဏ္ဆြမ္းကပ္သည္အထိ တစ္ညလုံး ပူေဇာ္ၾကသည္။ မနက္ ၇ နာရီမွသာ အျခားေက်ာင္းသို႕ ေရႊ႕ေျပာင္းႂကြေရာက္ အပူေဇာ္ခံသည္။

အင္းသားတို႕သည္ သီတင္းကြၽတ္လဆန္း ၁၃ ရက္တြင္ လူႀကီးမိဘမ်ားကို ကန္ေတာ့ၾကၿပီး ၁၄ ရက္ေန႕တြင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းကန္ေတာ့ၾကသည္။ သီတင္းကြၽတ္လျပည့္ေန႕မွစ၍ လျပည့္ေက်ာ္ ၄ ရက္ေန႕ထိသာ ဥပုသ္ေစာင့္ၾကပါသည္။ လျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္ႏွင့္ ၂ ရက္ေန႕တြင္ အျခားရြာမွ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ား ဘုရားမ်ားကို သြားေရာက္ ဆြမ္းကပ္ကန္ေတာ့ၾကသည္။

တန္ေဆာင္မုန္းလ(အဂၤလိပ္လအနီးစပ္ဆုံး ႏို၀င္ဘာ) ႏွင့္ တပို႕တြဲ(ေဖေဖာ္၀ါရီလ) တို႕တြင္ ဘုရားပြဲ၊ ကထိိန္ပြဲ၊ ဆြမ္းေလာင္းပြဲမ်ားရွိသည္။ အင္းေလးေဒသလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းမ်ားမွ ေက်ာင္းရွိသံဃာေတာ္မ်ားကို သံဃာ့ဒါနဆြမ္းေလာင္းပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ၾကသည္။

အင္းသူအင္းသားမ်ားသည္ ဘုရားပြဲ၊ဆြမ္းေလာင္းပြဲတြင္ ၀တ္ရန္ အ၀တ္အစားမ်ား အသစ္ခ်ဳပ္တတ္ၾကသလို ပြဲတြင္သုံးရန္ပိုက္ဆံမ်ားကိုလည္း သီးသန္႕စုထားတတ္ၾကသည္။ (မွတ္တမ္းၿပီးပါၿပီ)

အင္းေလးသႀကၤန္

အင္းသားတို႕သည္ ေရေပၚတြင္ေနေသာ္လည္း သႀကၤန္တြင္းေရပက္ကစားေသာ ဓေလ့မရွိပါ။ (ဗမာျပည္မွလူငယ္မ်ားအတြက္ အင္းေလး၏သႀကၤန္ခ်ိန္သည္ အလြန္ပ်င္းစရာေကာင္းသည္ဟု ေတြးႏိုင္ပါသည္။) အင္းသားတို႕အတြက္မူ သႀကၤန္ခ်ိန္သည္ ရြာစဥ္လွည့္ကာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ားကို တေပ်ာ္တပါး လိုက္ကန္ေတာ့ေနရ၍ သူတို႕အရပ္ႏွင့္သူတို႕ဓေလ့ ေပ်ာ္စရာေကာင္းသည္သာ ျဖစ္သည္။

ရြာဓေလ့ထုံးစံအရ သႀကၤန္အႀကိဳေန႕တြင္ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား ၊ အပ်ဳိမ်ား ေခါင္းေလွ်ာ္ေရခ်ဳိးၾကေသာ ဓေလ့ရွိသည္။ သႀကၤန္တြင္း ေခါင္းေလွ်ာ္ခ်ိန္မရွိေတာ့၍ ျဖစ္ပါသည္။ သႀကၤန္အႀကိဳေန႕တြင္ မနက္ေစာေစာ ထမင္းစားၿပီးသည္ႏွင့္ ရြာရွိသက္ႀကီးရြယ္အို ဘိုးဘြားမ်ားကို လိုက္ကန္ေတာ့ၾကရသည္။ ကန္ေတာ့ခံအိမ္က မုန္႕ပဲသြားရည္စာ ၊ လက္ဖက္ စသည္ကို တတ္ႏိုင္သမွ် ဧည့္ခံေကြၽးေမြးၾကရသည္။ မနက္ ၁၀ နာရီေလာက္ထိ ကန္ေတာ့လာသူမ်ားရွိတတ္သည္။ ၁၀ နာရီမွ ညေန ၃ နာရီေလာက္ထိ ေနပူ၍ ကန္ေတာ့ခ်ိန္နားၿပီး ညေနပိုင္းမွ ဆက္ကန္ေတာ့ၾကရသည္။ ရြာရွိသက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားကို သႀကၤန္အႀကိဳေန႕တြင္ အၿပီးကန္ေတာ့ၾကသည္။

သႀကၤန္အက်ေန႕မနက္ပိုင္းတြင္ အျခားရြာမွ ေဆြမ်ဳိးမိဘဘိုးဘြားမ်ားကို လိုက္ကန္ေတာ့ ၾကရသည္။ ညေန ၄ နာရီေလာက္မွစ၍ ရြာဦးဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းသို႕သြား၍ ေက်ာင္းထိုင္ ဆရာေတာ္ႀကီးမွစ၍ ေက်ာင္းရွိ သံဃာအားလုံးကို လိုက္ကန္ေတာ့ၾကရသည္။ ကန္ေတာ့ပစၥည္းမ်ားကို တတ္ႏိုင္သလို ထည့္ၾကရသည္။ ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြး ကိုယ္တတ္ႏိုင္သည္မ်ား ကန္ေတာ့ၾကသည္။ ဆန္ ၊ဆား ၊ လက္ဖက္ေျခာက္ ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ ၊ ၾကက္သြန္နီ စသည္ျဖင့္ .. တတ္ႏိုင္သူမ်ားက မုန္႕မ်ား ၊ အသုံးအေဆာင္ပစၥည္းမ်ားထည့္၍ ကန္ေတာ့ၾကသည္။

သႀကၤန္အၾကတ္ေန႕မနက္ ၆ နာရီေလာက္မွစ၍ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းသို႕ သီလယူသြားၾကရသည္။ အိမ္ရွိလူကုန္ ေက်ာင္းသြားၾကၿပီး ဥပုသ္ေစာင့္မည့္သူမ်ားသာ ေက်ာင္းတြင္ေနၾကရသည္။ ဥပုသ္ေစာင့္မည့္သူမ်ားသည္ အိမ္မွမနက္ေစာေစာ ထမင္းစားသြားၾကၿပီး ေန႕ဆြမ္းအတြက္ ခ်ဳိင့္ျဖင့္ယူသြားၾကရသည္။ ဘုရားဆြမ္းေတာ္အုပ္ ၊ ႏွစ္က်ိပ္ရွစ္ဆူဘုရား ဆြမ္းေလာင္း ၊ သံဃာေတာ္မ်ားအတြက္ ဆြမ္းတစ္ခ်ဳိင့္၊ ဥပုသ္ေစာင့္သူမ်ားအတြက္ ထမင္းခ်ဳိင့္ပါ တစ္ပါတည္းယူေဆာင္သြားၾကရသည္။

မနက္ ၇ နာရီခြဲေလာက္တြင္ ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္ (သို႕မဟုတ္) ကိုယ္စားလွယ္ဦးပဥၥင္းတစ္ပါးက သီလေပးတရားေဟာၾကားၿပီး ၈ နာရီခြဲေလာက္တြင္ ဥပုသ္ယူၾကသူမ်ား အိမ္ျပန္ထမင္းစားၾကရသည္။ မနက္ ၉ နာရီေလာက္တြင္ သႀကၤန္တြင္းကုသိုလ္ယူသူမ်ားက ဥပုသ္သည္မ်ားကို မုန္႕တစ္ခုခု ဧည့္ခံဒါနျပဳတတ္ၾကသည္။ ညေနပိုင္းတြင္ ေဖ်ာ္ရည္ကပ္ၾကသူမ်ားအတြက္ အမ်ဳိးသမီး ၊ အမ်ဳိးသားအသင္းအဖြဲ႕မွ ဥပုသ္မေစာင့္သူမ်ားက ေကြၽးေမြးဧည့္ခံေရး တာ၀န္ယူၾကရသည္။ ေန႕လည္ေက်ာင္းတြင္ ဥပုသ္သည္မ်ားက်န္သည့္ ထမင္းဟင္း ၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္းမွ က်န္သည့္ ထမင္းဟင္းမ်ားျဖင့္ ေ၀ယ်ာ၀စၥလုပ္သူမ်ား စားၾကရသည္။ ညေနဥပုသ္သည္မ်ား ျပန္သည့္အခ်ိန္မွ အိမ္ျပန္ၿပီး အမ်ဳိးသမီးဓမၼစႀကၤာအဖြဲ႕မ်ားသည္ ညေနစာ စားၿပီး ေက်ာင္းသို႕တဖန္ ဓမၼစႀကၤာရြတ္သြားၾကရသည္။ဓမၼစႀကၤာအသင္းကိုလည္း ညဦးပိုင္း ဒါနျပဳသူမ်ား ရွိသည္။ရြာမွ ဥပုသ္သည္ ေယာက်္ားမွန္သမွ် ဥပုသ္ထြက္သည္အထိ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတြင္အိပ္ၾကသည္။ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားသာ အိမ္ျပန္ၾကသည္။ ေက်ာင္းတြင္ သႀကၤန္တြင္း ဆြမ္းေတာ္ႀကီးပို႕ၾကသည္မ်ားကို ေက်ာင္းတြင္ဥပုသ္ယူ၍ အိပ္ၾကေသာ လူလတ္ပိုင္းမ်ားက ဆြမ္းေတာ္ႀကီးျပင္ၾကရသည္။ ဆြမ္းေတာ္ႀကီးဆိုသည္မွာ ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားပြဲတြင္ကပ္ေလ့ရွိသည့္ စားပြဲခုံေပၚတြင္ ပန္း ၊ ေရ ၊ သစ္သီး ၊ မုန္႕ ၊ ဆြမ္းျဖဴ၊နီ၊၀ါ စသည္မ်ားတင္၍ကပ္သည္ကို ဆိုလိုပါသည္။ မနက္ ၃ နာရီခန္႕ထ၍ ဆြမ္းအတြက္ ခ်က္ျပဳတ္ျပင္ဆင္ၿပီး အာ႐ုဏ္ဆြမ္းအမီ ေလာင္းလွဴၾကသည္။

သႀကၤန္အၾကတ္ ၊ အတက္ ႏွင့္ ႏွစ္ဆန္းတစ္ရက္ေန႕တြင္ ေက်ာင္းမွ သီလယူၿပီးသည္ႏွင့္ ေခါင္တိုင္ရြာအနီးရွိ ေရႊျမင္ထင္ဘုရားစသည့္ ရြာႏွင့္နီးစပ္ရာ ဘုရားေစတီမ်ားသို႕ ဆြမ္းသစ္သီးမ်ားကပ္ၿပီး နီးစပ္ရာ ရြာေက်ာင္းဆရာေတာ္မ်ားကို ကန္ေတာ့ၾကရသည္။

ႏွစ္ဆန္းႏွစ္ရက္ေန႕တြင္ ရြာဘုန္းႀကီးေက်ာင္း၌ ဥပုသ္ေစာင့္သူမ်ားႏွင့္ ေ၀ယ်ာ၀စၥအဖြဲ႕မွလြဲ၍ က်န္လူမ်ားက ရပ္ေ၀းဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ားသို႕ ကန္ေတာ့သြားၾကရသည္။ ေမာ္ေတာ္ပိုင္ရွိသူမ်ားက ဆီအကုန္အက်ခံကုသိုလ္ယူၾကသည္။ ရြာရွိ ေမာ္ေတာ္အကုန္ထြက္ၾကရသည္။ ေမာ္ေတာ္မရွိသူမ်ားက နီးစပ္ရာေမာ္ေတာ္မ်ားႏွင့္ လိုက္ၾကကာ တစ္စုတစ္ေ၀း တေပ်ာ္တပါးႀကီး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ားကို လိုက္ကန္ေတာ့ၾကသည္။ ထိုသုိ႕ကန္ေတာ့ရာတြင္ ကိုယ္ကန္ေတာ့သည့္ေက်ာင္းကို ေန႕ဆြမ္းစားၿပီးခ်ိန္ေရာက္ေနပါက ထိုဘုန္းႀကီးေက်ာင္းက ကန္ေတာ့လာသူမ်ားကို ထမင္းေကြၽးသည္။ ထိုေန႕အဖို႕ ညေန ၃ နာရီေလာက္မွ အိမ္ျပန္ေရာက္ၾကသည္။

အင္းေလးတြင္ သႀကၤန္ရက္တစ္ပတ္အတြင္း ေစ်းမ်ား ၊ အိမ္ဆိုင္မ်ားပိတ္ထားၾကၿပီး ကုသိုလ္ဒါနျပဳသူက မ်ားသည္။ သႀကၤန္တြင္း အရြယ္သုံးပါးမေရြး ဥပုသ္ေစာင့္သူ ၊ ေ၀ယ်ာ၀စၥ ကုသိုလ္ဒါနျပဳသူမ်ားျဖင့္သာ အခ်ိန္ကုန္ၾကပါသည္။ သႀကၤန္အႀကိဳေန႕မွစ၍ ဆယ္ရက္ခန္႕ အနားယူကုသိုလ္လုပ္ၿပီးမွသာ ကိုယ့္လုပ္ငန္းကိုယ္ ျပန္လုပ္ၾကသည္က မ်ားပါသည္။

အင္းေလးေဒသ စိုက္ပ်ဳဳိးေရးထြက္ကုန္မ်ားႏွင့္ ႐ုိးရာအစားအစာမ်ား

အင္းေလးေဒသရွိ လယ္ေျမမ်ားသည္ တစ္သီးစားသာ စိုက္၍ရသည္။ ကုန္းအတြင္းပိုင္းက်သည့္ လယ္ေျမမ်ားသာ ႏွစ္သီးသုံးသီးစိုက္ႏိုင္ၾကသည္။ စပါးကိုု တစ္သီးသာစိုက္၍ အျခားသီးႏွံမ်ားစိုက္ေလ့ရွိၾကသည္။ ပဲပုပ္၊ ေနၾကာ ၊ ေျပာင္း စသည္မ်ား စိုက္ပ်ဳိးၾကသလို ႀကံ ၊ လိေမၼာ္ပင္မ်ားတိုးခ်ဲ႕စိုက္လာၾကပါသည္။ ၾကက္သြန္ျဖဴ စိုက္သူမ်ားလည္း ရွိသည္။

အင္းေလးေရေပၚၿခံတြင္မူ အာလူး ၊ ျငဳတ္၊ ၾကက္သြန္နီ(ဗမာၾကက္သြန္နီလို တစ္လုံးဥမဟုတ္ဘဲ အမႊာလိုက္ဥေသာ ၾကက္သြန္နီ) မ်ားစိုက္ၾကသည္။ ဟင္းခ်က္ရာတြင္ ေဒသထြက္ၾကက္သြန္နီကိုသာ အသုံးမ်ားၾကသည္။ ဗမာၾကက္သြန္နီကို အသုပ္မ်ားတြင္သာ ထည့္သုံးတတ္ၾကသည္။ ဟင္းခ်က္ရာတြင္ ၾကက္သြန္နီထက္ ၾကက္သြန္ျဖဴကိုသာ အဓိက ထား၍ ခ်က္တတ္ၾကသည္။

ခ်င္း(ဂ်င္း)တက္ကိုလည္း ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းမွထြက္ေသာ ခ်င္းကိုသာ သုံးသည္။ ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းမွ ထြက္သည့္ခ်င္းကို ခ်င္းေသးဟုေခၚ၍ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း ၊ အေရွ႕ပိုင္းမွထြက္ေသာခ်င္းကို ခ်င္းလတ္ဟု ေခၚကာ ဗမာျပည္မွ ထြက္ေသာခ်င္းကို ခ်င္းႀကီးဟု ေခၚေ၀ၚၾကသည္။ ခ်င္းႀကီးကို ခ်င္းသုပ္လုပ္ၾကရာတြင္ အမ်ားဆုံးသုံးတတ္ၾကသည္။ ခ်င္းႀကီး ၊ ခ်င္းလတ္ ၊ ခ်င္းေသး ဟူေသာ အေခၚအေ၀ၚကို အင္းသားမ်ားသာ သုံးစြဲၾကသည္။

အင္းသားအစားအစာတစ္မ်ဳိးျဖစ္ေသာ အင္းသားအေခၚ ဟင္းထုပ္ ၊ ဗမာ ၊ရွမ္း အေခၚ ၾကက္သြန္ေပါင္း (မိုးကုတ္ဘက္တြင္ လုပ္စားတတ္ေသာ မုန္ညင္းေပါင္းပုံစံမ်ဳိး ) ကို ၾကက္သြန္မိတ္ျဖင့္ျပဳလုပ္ရသည္။ ဟင္းထုပ္ကို ၾကက္သြန္မိတ္၊ ဆန္မႈန္႕၊ ခ်င္း ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ ၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး ၊ ဆားတို႕ေရာနယ္ကာ ေပါင္းရသည္။ ဟင္းထုပ္ျပဳလုပ္ရာတြင္ သုံးေသာ ခ်င္းသည္ အင္းေလးေဒသထြက္ခ်င္းမဟုတ္ပါက အနံ႕တစ္မ်ဳိးျဖစ္သြားတတ္ ပါသည္။ၾကက္သြန္မိတ္ျဖင့္ ၾကက္သြန္ေၾကာ္(ဗမာအေခၚ ငါးေပါင္းေၾကာ္) ေၾကာ္စားၾကသည္။ ဗမာမ်ား မုန္႕ဟင္းခါးခ်က္သလို အင္းသားမ်ားက မုန္႕တီဟင္းခ်က္စားၾကသည္။ (ကြၽန္မေတာ့ မုန္႕တီဟင္းကို မုန္႕ဟင္းခါးေလာက္ စားေကာင္းသည္မထင္ပါ။စကားခ်ပ္) အင္းသားတို႕ တို႕ဟူးသုပ္လုပ္စားရာတြင္ အခ်ဥ္အရသာအတြက္ ရွာလကာရည္ မသုံးပဲ တို႕ဟူးက်ဴိေသာပဲႏွစ္ကိုပင္ အခ်ဥ္ေဖာက္ကာ တို႕ဟူးသုပ္ထဲ ထည့္သုပ္သည္။ တို႕ဟူးသုပ္ကို တို႕ဟူးေၾကာ္တစ္၀က္ တို႕ဟူးစိမ္းတစ္၀က္ေရာသုပ္ကာစားတတ္ၾကသည္။ တို႕ဟူးသုပ္ထဲ ထည့္ေသာ ပဲခ်ဥ္ကို ေဒသထြက္ မုန္႕ေလေပြပုံစံမ်ဳိးႏွင့္ တို႕စားလွ်င္လည္း အေတာ္အရသာရွိပါသည္။ ၿပီးေတာ့ အင္းေလးတြင္ စားလို႕ရေသာ ေျမႀကီးခဲဆိုတာမ်ဳိးလည္း ေရာင္းသည္။ အျခားေျမႀကီးနဲ႕မတူ ။ (စားလို႕ရေသာ ေျမႀကီးခဲကို သတ္မွတ္ထားသည့္ ေနရာမွသာ ယူရသည္ဟု ၾကားဖူးပါသည္။ (စကားခ်ပ္) )

မဂၤလာေဆာင္က်င္းပပုံ

အင္းေလး၏ ေရွးထုံးတမ္းအရလက္ထပ္ပုံမွာ ေရွ႕ခုနစ္အိမ္ ေနာက္ခုနစ္အိမ္ လက္ဖက္တစ္႐ုိးစားကာ အသိအမွတ္ျပဳလက္ထပ္ၾကသည္။ ကြာရွင္းမည္ဆိုကလည္း လက္ဖက္တစ္႐ုိးစားကာ ကြာရွင္းၾကသည္။(အခုေခတ္ေတာ့ မသိဘူးေနာ)

အင္းေလးတြင္ မဂၤလာပြဲမ်ားသည္ သီတင္းကြၽတ္လဆုတ္ ၈ ရက္ ေနာက္ပိုင္းႏွင့္ တန္ေဆာင္မုန္း လကြယ္ထိသာ ေဆာင္ၾကၿပီး တပို႕တြဲလႏွင့္ တန္ခူး ၊ ကဆုန္ ၊နယုန္(အဂၤလိပ္လအနီးစပ္ဆုံး -ေအာက္တိုဘာလလယ္မွ ၊ ႏို၀င္ဘာ ၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၊ ဧၿပီ၊ေမ၊ဇြန္) လတို႕တြင္သာ ရွိၾကပါသည္။၀ါဆိုလျပည့္မတိုင္မီ ၀ါဆိုလမဂၤလာေဆာင္မ်ား (မရွိသေလာက္)ရွားပါသည္။

မဂၤလာေဆာင္ကိုလည္း သတို႕သားအိမ္ ၊ သတို႕သမီးအိမ္မခြဲျခားဘဲ အဆင္ေျပရာ ေနရာအက်ယ္အ၀န္းေပၚတြင္ မူတည္၍ မဂၤလာပြဲက်င္းပတတ္ၾကသည္။ တတ္ႏိုင္သလို ေကြၽးၾကသည္။ ရြာဓေလ့ထုံးစံအတိုင္း ကိုယ့္ရြာအခ်င္းခ်င္း (သို႕) တျခားရြာမွ လူႀကီးစုံရာႏွင့္ သတို႕သမီးကို ေတာင္းရမ္းၾကရသည္။ တတ္ႏိုင္လွ်င္ တတ္ႏိုင္သလို ေရႊ၊ ေငြ၊လယ္ယာ၊ ၿခံေျမ၊ ႏြား စသည္တင္ေတာင္းၾကရသည္။ တင္ေတာင္းသည့္ပစၥည္းကို သတို႕သမီးက အပိုင္ရသည္။

ထိုပစၥည္းမ်ားျဖင့္ လင္မယားႏွစ္ေယာက္ လုပ္ကိုင္စားႏိုင္ေသာ္လည္း လင္မယားကြဲလွ်င္ မယားက အပိုင္ရသည္။ မဂၤလာေဆာင္စရိတ္ကိုလည္း သတို႕သားက စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းရွိပါက ကိုယ့္စရိတ္ကိုယ္ခံၾကရသည္။ မိဘကတတ္ႏိုင္၍ ေဆာင္ေပးလွ်င္လည္း ကုန္က်စရိတ္ကို မိဘမ်ားကသာ အကုန္အက်ခံေလ့ရွိသည္။ သတို႕သားဘက္မွ အကုန္အက်မခံႏိုင္လွ်င္ သတို႕သမီးဘက္မွ မဂၤလာစရိတ္ကို ညီတူညီမွ် အကုန္အက်ခံတတ္ၾကပါသည္။ သို႕ေသာ္ သတို႕သားဘက္မွသာ အကုန္အက်ခံေလ့ရွိသည္။ လက္ဖြဲ႕ပစၥည္းအားလုံးကိုလည္း သတို႕သား-သတို႕သမီးသာပိုင္သည္။ (အခ်ဳိ႕ေဒသမ်ားတြင္ လက္ဖြဲ႕ေငြကို မဂၤလာစရိတ္ထုတ္ေပးေသာ မိဘဘက္ကသိမ္း ၊ သတို႕သား သတို႕သမီးက လက္ဖြဲ႕ပစၥည္းကိုသာယူရေသာအေလ့ရွိ၍ ဒီအေၾကာင္းကို ထည့္ေရးရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ စကားခ်ပ္) လင္မယားမသင့္ျမတ္၍ ကြဲကြာခဲ့ေသာ္ တစ္ေယာက္တစ္၀က္စီ ခြဲယူၾကရသည္။( သတို႕သမီးကို တင္ေတာင္းသည့္ပစၥည္းမပါ။)

ကန္ေတာ့ပြဲကိုလည္း သတို႕သားဘက္မွ ႏွစ္ပြဲျပင္ရသည္။ မဂၤလာေဆာင္မည့္မနက္ သတို႕သမီးေခၚရမည့္ မဂၤလာအခ်ိန္တြင္ ကန္ေတာ့ပြဲဲကိုလည္း သတို႕သားဘက္မွ ႏွစ္ပြဲျပင္ရသည္။ မဂၤလာေဆာင္မည့္မနက္ သတို႕သမီးေခၚရမည့္ မဂၤလာအခ်ိန္တြင္ ကန္ေတာ့ပြဲတစ္ပြဲယူ၍ သတို႕သမီးမိဘမ်ားကို ကန္ေတာ့ပြဲျဖင့္ကန္ေတာ့၍ သတို႕သမီးကို ေခၚေဆာင္ရပါသည္။ သတို႕သမီးအိမ္မွ အထြက္တြင္ ရြာဓေလ့ထုံးစံအရ ငယ္လင္ငယ္မယား စုံတြဲက ေရႊႀကိဳးတား၍ ခဲဖုိးေတာင္းရသည္။ က်န္သည့္ အေပါင္းအသင္းမ်ားလည္း ေရႊႀကိဳးတား၍ရသည္။ ပိုက္ဆံခ်မ္းသာသည့္ သတို႕သား သတို႕သမီးျဖစ္ပါက ေရႊႀကိဳးကို ၄ ၊၅ထပ္တား၍ ခဲဖိုးေတာင္းသည့္ ဓေလ့ရွိပါသည္။

သတို႕သမီးကို သတို႕သားအိမ္သို႕ေခၚလာၿပီးလွ်င္ သတို႕သားမိဘမ်ားကို ကန္ေတာ့ၾက ရသည္ ။ ၿပီးလွ်င္ အဘိုး၊အဘြား ၊ ဦးႀကီး ၊ ေဒၚႀကီး ေဆြမ်ဳိးရင္းခ်ာမ်ားကို ကန္ေတာ့ၿပီးမွ မဂၤလာဧည့္ခံပြဲ က်င္းပၾကသည္။ မဂၤလာဧည့္ခံပြဲကို သတို႕သားသတို႕သမီးထိုင္ရန္ ခင္းက်င္းထားၿပီး ကန္ေတာ့ပြဲႏွစ္ပြဲေရွ႕ခ်ကာ အလယ္တြင္ လက္ဖြဲ႕ခံဖလား ထားရွိသည္။ လက္ဖြဲ႕ကို ပစၥည္းလက္ဖြဲ႕သည္က ရွားသည္။ မိဘေဆြမ်ဳိးမ်ားက လက္၀တ္ရတနာမ်ား လက္ဖြဲ႕တတ္သည္။ ၿခံေျမမ်ားလက္ဖြဲ႕တတ္သည္မွလြဲ၍ က်န္လူမ်ားက ပုိက္ဆံလက္ဖြဲ႕ၾကသည္။ လက္ဖြဲ႕ေငြမ်ားသည္ သတို႕သားသတို႕သမီး ရင္းႏွီးလုပ္ကိုင္ စားေသာက္ရန္ အရံသင့္ျဖစ္သြားၾကသည္။

မဂၤလာဧည့္ခံပြဲကို ပိုက္ဆံတတ္ႏိုင္ၾကသူမ်ားသည္ ဘိသိက္သြန္း၍ လက္ထပ္မဂၤလာျပဳၾကသည္။ အစဥ္အလာအတိုင္း ငယ္လင္ငယ္မယားစုံတြဲကို ေဒါင္းလန္းႏွင့္ ထမင္းပြဲျပင္ေစ၍ ႐ုိးရာထမင္းဟင္းမ်ားျဖစ္ေသာ ပဲလြန္းေဆးခါး ၊ ဂ်ဴးသုပ္ ၊ ငါးခ်ဥ္သုပ္ ၊ င႐ုတ္သီးေတာင့္ေၾကာ္ ၊ ဆတ္သားႏွပ္ ၊ ငါးရံ႕ေျခာက္ႏွပ္စသည့္ ဟင္းမ်ားျဖင့္ မဂၤလာေမာင္ႏွံကို လက္ဆုံစားေစကာ အခ်င္းခ်င္းလည္း ခြံ႕ေကြၽးၾကရသည္။ မဂၤလာဧည့္ခံပြဲၿပီးပါက မဂၤလာအိပ္ခန္းကို ထိုငယ္လင္ငယ္မယားစုံတြဲမ်ားက မဂၤလာအိပ္ရာ ျပင္ေပးကာ သတို႕သားသတို႕သမီးအား အိုေအာင္မင္းေအာင္ေပါင္းႏိုင္ၾကပါေစဟု ဆုေပးၿပီး အိပ္ခန္းအပ္ႏွင္းေပးၾကသည္။

မဂၤလာေဆာင္သည့္ ညဦးပိုင္းေရာက္ေသာအခါ ရြာရွိလူပ်ဳိေခါင္း(ကာလသားေခါင္း) အပ်ဳိေခါင္းမ်ားဦးေဆာင္ေသာ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ားသည္ ရွမ္းအိုးစည္တီးကာ တေပ်ာ္တပါးကခုန္ေရာက္လာၾကၿပီး မဂၤလာစုံတြဲထံမွ ခဲဖိုးေတာင္းၾကသည္။ ခဲဖိုးလာေတာင္းသူမ်ားကို မဂၤလာေမာင္ႏွံမွ ေကြၽးေမြးဧည့္ခံၾကရသည္။ ခဲဖိုးဆိုသည့္အတိုင္း ေက်ာက္ခဲကိုလက္ကိုင္ပု၀ါျဖင့္ထုပ္၍ ယြန္းအုပ္အတြင္းထည့္ယူလာၿပီး မဂၤလာေမာင္ႏွံေရွ႕ ခ်ထားကာ ခဲဖိုးေတာင္းရသည္။ မဂၤလာေမာင္ႏွံမွ ခဲဖိုးေငြကို ေစတနာရွိသေလာက္ ယြန္းအုပ္ထဲထည့္၍ ေပးလိုက္ရသည္။ ခဲဖိုးရလွ်င္ ဆုေတာင္းေပးကာ ခဲဖိုးေတာင္းရန္ အလာတုန္းကကဲ့သို႕ပင္ ရွမ္းအိုးစည္တီးကခုန္ၿပီး ျပန္ၾကေလသည္။ အင္းသားအမ်ားစုသည္ အိမ္ေထာင္သက္ ၂ ႏွစ္ ၃ ႏွစ္ေလာက္တြင္ ကိုယ့္အိုး ကိုယ့္အိမ္ ကိုယ့္စီးပြါးေရးႏွင့္ ေနႏိုင္ၾကသူမ်ားပါသည္။ ယခုေခတ္တြင္ ခရမ္းခ်ဥ္ၿခံလုပ္သူမ်ားျပားလာ၍ လက္ဖြဲ႕လွ်င္ မိဘမ်ားက ကြၽန္းေမ်ာ အလံတစ္ရာ ၊ ႏွစ္ရာ စသည္ လက္ဖြဲ႕တတ္ၾကသျဖင့္ အိမ္ေထာင္က်လွ်င္ လုပ္ကိုင္စားစရာ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနတတ္ၾကပါသည္။

ခုတင္မယ့္ပို႕စ္ေတြကို ေနးတစ္ျမန္မာဖိုရမ္က “သူတို႕အရပ္ သူတို႕ဓေလ့” ေတာ့ပစ္မွာ တင္ခဲ့ဖူးပါတယ္.. အင္းေလးကန္က အင္းသားဓေလ့အေၾကာင္းေတြပါ...

ကြၽန္ေတာ္ေရးမယ့္အခ်က္အလက္ေတြက လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ အစိတ္ေလာက္က အင္းေလးကန္ကေန အေ၀းသို႕ေရာက္ေနသူ ကြၽန္ေတာ့္အေမရဲ႕မွတ္တမ္းမွ သင့္ေတာ္သလို အဆင္ေျပဖတ္ေကာင္းေအာင္ အစီအစဥ္က်ေအာင္ ျပန္ၿပီးေရးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္ေတြမွားေနရင္ လိုအပ္ေနလွ်င္ သိတဲ့သူမ်ား ေကာမန္႕ေပးၿပီးေျပာႏိုင္ပါတယ္။

အင္းသားတို႕၏ ဓေလ့ထုံးစံ ႏွင့္ လူေနမႈဘ၀

ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းအင္းေလးေဒသ အင္းေလးကန္တြင္ ေနထိုင္ၾကသူမ်ားကို အင္းသားလူမ်ဳိးဟု ေခၚၾကသည္။ အခ်ဳိ႕လူမ်ားက အင္းသားတို႕သည္ ေရထဲမွာေန၍ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းအေနႏွင့္ တံငါလုပ္ငန္းသာ လုပ္ကိုင္ၾကသည္ဟု လြဲမွားစြာထင္ထားၾကသည္။ အင္းသားတိုင္းက တံငါလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ၾကသူမ်ား မဟုတ္ပါ။ အျခားေသာေဒသမ်ားမွာကဲ့သို႕ တံငါမ်ဳိး႐ုိးရွိသူမ်ားသာ တံငါအလုပ္ကို လုပ္ၾကသည္။ အင္းေလးကန္တြင္ အမ်ားစုလူတို႕က မိဘမ်ဳိး႐ုိးအလိုက္ ဆင္းသက္လက္ဆင့္ကမ္းလာၾကေသာ လုပ္ငန္းမ်ားျဖင့္ အသက္ေမြးၾကသ ူမ်ားပါသည္။ ဥပမာ-ကုန္သည္ ၊ ယကၠန္း၊ ေရႊပန္းထိမ္၊ ေငြပန္းထိမ္၊ ပန္းဘဲ၊ေရၿခံလုပ္ငန္း၊ေဆးလိပ္ခုံလုပ္ငန္း၊တံငါလုပ္ငန္း စသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို မ်ဳိး႐ုိးအေမြခံကာ သားေျမးစဥ္ဆက္လုပ္ကိုင္အသက္ေမြးၾကသည္။ ထို႕အျပင္ မိဘဘိုးဘြားက ေဆးဆရာ ၊အေၾကာျပင္ဆရာျဖစ္ခဲ့လွ်င္ သားသမီးမ်ား မိဘလုပ္ငန္းကို လက္ဆင့္ကမ္းဆက္လက္လုပ္ကိုင္ၾကတတ္သလို မ်ဳိး႐ုိးမရွိေသာ္လည္း ၀ါသနာအရ သင္ယူ တတ္ေျမာက္ၾကသူမ်ားလည္း ရွိပါသည္။

အင္းသားတို႕၏ အိမ္ေဆာက္နည္း

ေရွးယခင္က အင္းေလးကန္သည္ ယခုလက္ရွိအေနအထားေလာက္ က်ယ္၀န္းျခင္းမရွိပါ။ ေလာပိတေရအားလွ်ပ္စစ္စက္႐ုံအတြက္ မိုးၿပဲေရကာတာတည္ေဆာက္ၿပီးမွသာ အင္းေလးကန္ တြင္ ေရထုမ်ားတက္လာကာ ၿခံေျမ ၊ လယ္ေျမေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေရနစ္ကုန္ၾကၿပီး ကုန္းပုိင္းသို႕ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ခဲ့ၾကရသည္။ ယခင္က ေရစပ္နားတြင္ေနထိုင္သူမ်ားသည္ ေရလယ္သို႕ေရာက္ကုန္ၾကသည္။ ရြာလုံးကြၽတ္ေရႊ႕ေျပာင္းရန္မျဖစ္ႏုိင္ေသာ ရြာမ်ားသာ ေရေပၚအိမ္ေဆာက္ေနၾကရသည္။ ေရေပၚတြင္အိမ္ေဆာက္ပါက ျငမ္းဘယ္လိုဆင္သလဲ ၊ က်င္းဘယ္လိုတူးမလဲဆိုသည္ကို လူတိုင္းစိတ္၀င္စားၾကမည္ထင္ပါသည္။ ကုန္းေပၚေနသူျဖစ္ျဖစ္ ၊ ေရတြင္ေနသူျဖစ္ျဖစ္ တစ္ခုမဟုတ္ တစ္ခုအခက္အခဲေတာ့ရွိတတ္စၿမဲျဖစ္ပါသည္။ သုိ႕ေသာ္ ကိုယ္က်င္လည္ က်က္စားရာေနရာေပၚမူတည္ၿပီး မျဖစ္မေန လုပ္ရမည့္လုပ္ငန္းမ်ားကို ကြၽမ္းက်င္စြာ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ၾကသည္သာ ျဖစ္သည္။ အင္းေလးတြင္ အိမ္ေဆာက္ပါက ပ်ဥ္ေထာင္၊ပ်ဥ္ခင္း၊သြပ္မိုးျဖင့္ေဆာက္ၾကသလို တိုင္၊အခင္း၊ထရံ စသည္ကို ၀ါးျဖင့္လုပ္၍ သက္ငယ္(သက္ကယ္)မိုးၾကသည္လည္း ရွိသည္။၀ါးျဖင့္ေဆာက္သည့္အိမ္ဆိုပါက ေန႕ခ်င္းၿပီး ေဆာက္၍ရသည္။ သစ္ျဖင့္ ေဆာက္လုပ္ေသာ အိမ္မ်ားသာ အိမ္အႀကီးအေသးေပၚမူတည္၍ တစ္လ၊ႏွစ္လ ၾကာတတ္သည္။ ၀ါးအိမ္ေဆာက္ပါက ျငမ္းဆင္ရန္မလိုဘဲ သစ္အိမ္မ်ားသာ ၀ါးျဖင့္ျငမ္းဆင္၍ ေဆာက္ရသည္။ သစ္အိမ္ေဆာက္သူမ်ားသည္ ကုန္က်စရိတ္ပိုမ်ားသည္။ အိမ္တိုင္မ်ားအတြက္ ကြၽန္းသစ္ကိုသာ သုံးၾကရသည္။ ေရအတက္အက်ရွိ၍ ေရလြတ္ေအာင္၊ ၾကာရွည္ခံေအာင္ ကြၽန္းတိုင္မ်ားျဖင့္ ေဆာက္လုပ္ၾကရသည္။ ေရေပၚတြင္ ႏွစ္ထပ္အိမ္ဆိုပါက ကုန္းေပၚတြင္ ျပန္ေဆာက္လွ်င္ ေလးထပ္အိမ္ေဆာက္၍ ရသည္။ ေရေပၚတြင္ တစ္ထပ္ေျခတံရွည္ဆိုလွ်င္ ကုန္းေပၚတြင္ သုံးထပ္အိမ္ေဆာက္၍ ရသည္။အင္းေလးတြင္ ၀ါဆိုလမွစ၍ တန္ေဆာင္မုန္းလအထိ ေရႀကီးတတ္ပါသည္။ ေရႀကီးခ်ိန္တြင္ ေရမနစ္ျမဳပ္ေအာင္ ေရအတက္အက်ကိုခ်ိန္ထား၍ အိမ္ေဆာက္ၾကရသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အင္းေလးေရေပၚအိမ္ ေဆာက္၍ေနၾကသူမ်ားသည္ ကုန္းေပၚေနသူမ်ားထက္ ကုန္က်စရိတ္ပိုမ်ားပါသည္။

အင္းေလးကန္ရွိအိမ္မ်ားတြင္ အိမ္တိုင္းနီးပါး အိမ္နံေဘး၌ ေတာင္ပို႕ေခၚ ကုန္းေျမမ်ားရွိ ပါသည္။ မိသားစုမ်ားသူမ်ားက အိမ္ေဘးကုန္းေပၚတြင္တစ္အိမ္၊ ေရေပၚတြင္တစ္အိမ္ တစ္အိမ္စီေဆာက္၍ ေနတတ္ၾကသည္။ အိမ္ေဆာက္ေတာ့မည္ဆိုလွ်င္ ၀ါးအိမ္ဆိုပါက လက္သမားဆရာႀကီး တစ္ေယာက္သာ လိုပါသည္။က်န္တာကို ရပ္ရြာမွ ၀ိုင္း၀န္းကူညီလုပ္ကိုင္ေပးၾကသည္။ အိမ္ေဆာက္မည့္ေနရာတြင္ ရာေက်ာ္ေလွႀကီးႏွစ္စင္းကို ေနရာမေရြ႕ေအာင္ ၀ါးလုံးကို ေရတြင္စိုက္၍ ေလွကိုထိန္းထားရသည္။ အိမ္အက်ယ္အ၀န္းေပၚမူတည္၍ ေလွေပၚတြင္ ပႏၷက္ခ်ၾကရသည္။ တိုင္စိုက္မည့္ေနရာကို အမွတ္အသားျပဳလုပ္၍ လူအင္အားျဖင့္တိုင္ကို စိုက္ရသည္။ ၀ါးအိမ္ကို ေန႕ခ်င္းၿပီးေဆာက္ၾကသည္က မ်ားသည္။ အိမ္ေဆာက္မည့္အခ်ိန္ အခါေပးေစာလွ်င္ ေစာသလို ေဆာက္လုပ္ခ်ိန္ေစာၿပီးၾကသည္။ အိမ္အခါေပးသည့္အခါ ညေနခင္းအိမ္တက္မည့္အခ်ိန္ပါ တစ္ခါတည္း အခါေပးၾကရသည္။ အိမ္ေဆာက္သည့္ ေန႕တြင္ ေကြၽးေမြးစရိတ္အကုန္အက်ခံႏိုင္သူမ်ားသည္ ရြာလုံးကြၽတ္ ၀ိုင္း၀န္းကူညီၾက ေသာသူမ်ားကို ဧည့္ခံေကြၽးေမြးၾကရသည္။ ေကြၽးေမြးဧည့္ခံစရိတ္ မတတ္ႏိုင္ပါက အိမ္ေဆာက္ေပးသူမ်ားက ကိုယ့္စားရိတ္ကိုယ္စား၍ ၀ိုင္း၀န္းကူညီလုပ္ကိုင္ေပးၾကသည္။

အင္းေလးေဒသဓေလ့ထုံးစံမ်ားသည္ အလြန္ခ်စ္စရာေကာင္းပါသည္။ အိမ္တစ္အိမ္ေဆာက္ မည္ဆိုလွ်င္ ..ဥပမာ-အိမ္ေထာင္က်ခါစ ဇနီးေမာင္ႏွံက မိသားစုမ်ားႏွင့္ အိမ္ခြဲေဆာက္ခ်င္ သည္ ဆိုၾကပါစို႕။ ထိုဇနီးေမာင္ႏွံတြင္ ႏွစ္ဘက္မိဘမ်ားက အိမ္ေဆာက္မေပးႏိုင္ေလာက္ ေအာင္ဆင္းရဲပါက နီးစပ္ရာေဆြမ်ဳိး ၊ မိတ္သဂၤဟ ၀ါးၿခံပိုင္သူမ်ားထံတြင္ တစ္ၿခံကို နည္းနည္းစီ၀ါးလုံးမ်ားလိုက္ေတာင္း၍ အိမ္တစ္လုံးျဖစ္ေအာင္ ေဆာက္၍ရပါသည္။ အိမ္ေဆာက္သည့္ေန႕တြင္ ရြာမွ ၀ိုင္း၀န္းကူညီ၍ ေဆာက္ေပးၾကသည္။ ရြာတြင္ အိမ္ေဆာက္ ၊ သာေရး ၊နာေရးရွိပါက ကိုယ့္အိမ္လုပ္ငန္းမ်ားကိုရပ္ၿပီး ၀ိုင္း၀န္းကူညီလုပ္ကိုင္ေပးၾကသည္ မွာ ရြာ၏ထုံးတမ္းစဥ္လာပင္ ျဖစ္ပါသည္။


 

Blog Template by Adam Every. Sponsored by Business Web Hosting Reviews